Vorige tocht

De parcoursbouwers zijn

Alex Wijsman en Hans Lubbers

Volgende tocht

Afstand:

Circa 40 km.

Start:

09.00 uur.

Sluiting:

17.30 uur.

Startlocatie:

FC Weesp - Sportpark Papelaan, Papelaan 153, 1382 RL Weesp.

Bereikbaarheid per trein:

Station Weesp uitgang centrum en RA Sportparklaan, vanaf hier wordt de startplaats met pijlen aangegeven.

Bereikbaarheid per auto:

A1, afslag 3 Muiden/Weesp. Ri Weesp (Weesperweg, wordt Korte Muiderweg), Bij rotonde 2e afslag (onder viaduct door) Stationsweg en rechts aanhouden (wordt Mr M. Nijhoffstraat). In bocht naar links Rechtdoor, Mr. Nijhoffstraat vervolgen. Op kruising RA Papelaan.
Of op P&R aan de achterzijde van station Weesp.

 

 

 

Het wapen van Weesp is een wapen bestaande uit uitsluitend een wapenschild. Het wordt zonder schildhouders of kroon gevoerd. Dit wapen is op 26 juni 1816, namens Koning Willem I, door de Hoge Raad van Adel vastgesteld. Hoewel het officiŽle wapen van Weesp zonder kroon is, wordt het toch vaak afgebeeld met een kroon van vijf bladeren. Mogelijk stelt het wapen de Vecht voor. Ook is er een afbeelding bekend van het schild dat door twee leeuwen vastgehouden wordt.

Blazoenering
De beschrijving van het wapen van Weesp luidt als volgt: "Van lazuur waarop een pal van zilver." Lazuur staat voor blauw en zilver kan ook wit zijn. Deze beschrijving is sinds 26 juni 1816 ongewijzigd. Uit deze beschrijving blijkt dat er geen kroon of schildhouders zijn.

 

Op deze eerste WS78 tocht van 2016 gaan we naar een geheimzinnige, duistere en bijna vergeten wereld, waar niet over gesproken mocht worden. Op kaarten was hiervan niets terug te vinden! .. We gaan naar de Nieuwe Hollandse Waterlinie.

Nu kennen we deze verdedigingswerken als enkele forten en betonnen bunkers in een kaal weidelandschap. Veel van deze bouwwerken zijn door de natuur overwoekerd. Omringd door water moesten deze forten indertijd het westen van Nederland beschermen tegen een aanval van buitenaf. De linie begon in Muiden en Naarden en ging via Weesp om de oostkant van Utrecht door naar Asperen en Gorinchem, om uit te komen in de Biesbosch. Het was de bedoeling om een brede strook land onder water te zetten, zodat een vijand niet tot in het westen kon komen. Het water mocht niet te diep zijn, want dan konden er boten door varen, maar diep genoeg om de sloten en wegen niet te zien. Daar kwam als voordeel bij, dat de vijand geen dekking in het waterlandschap kon vinden. De huizen, die de verdediging in de weg konden staan, moesten snel afbreekbaar zijn. Deze huizen mochten alleen met hout gebouwd worden. Op de zwakke plekken werden extra verdedigingswerken gebouwd. Dit zijn de nog altijd bestaande forten. De steden werden verbouwd tot vestingsteden. Muiden, Naarden en Weesp zijn hierbij totaal verbouwd. De laatste twee gaan we bekijken.

Het ontstaan van de linie begint rond 1589, nadat steden als Alkmaar en Leiden in 1573/74 succesvol de Spanjaarden konden verjagen door sluizen te openen, dijken door te steken en het land onder te water zetten. Tijdens het Rampjaar in 1672 weten de Hollanders op het laatste moment een waterlinie op te zetten en de Franse troepen o.l.v. Lodewijk XIV tegen te houden. De linie loopt van de Zuiderzee over Woerden naar Gorinchem. Na dit succes wordt in verloop van tijd ook Utrecht opgenomen en is de Nieuwe Hollandse Waterlinie een feit. Deze wordt telkens aangepast en verbeterd, maar ook de aanvalsbewapening wordt beter, waardoor de verdediging eigenlijk achter blijft. Als in 1914 enkele Belgische forten d.m.v. Duitse 42 cm kanonnen (Dikke Bertha's) totaal worden vernietigd, is het besef dat wat anders moet worden bedacht. De Grebbelinie tussen het IJsselmeer en de Rijn bij Wageningen wordt opgezet.

Weesp 2

Hoewel de linie nooit haar waarde heeft kunnen bewijzen, is zij drie keer gedeeltelijk in staat van verdediging gebracht. In 1870 tijdens de Frans-Duitse oorlog, in 1914 tijdens de Eerste Wereldoorlog. In het originele Duitse aanvalsplan (het Von Schlieffenplan) was ook een aanval op Nederland gepland, maar wellicht heeft de dreiging van de linie een aanval voorkomen. Als laatste in 1939 voorafgaand aan de Tweede Wereldoorlog. De Duitsers vliegen in 1940 gewoon over de linie heen en daarmee heeft zij haar verdedigende rol verloren.

De start ligt in de stad Weesp.
De stad kreeg stadsrechten in 1355. Na 1672 werd de stad met grote uitbreidingen (o.a. vier bastions en een torenfort aan de Ossenmarkt) een vestingstad.
We brengen een kort bezoek aan de stad om langs het fort en bastions richting Muiden te wandelen. Deze stad doen we helaas niet aan, vanwege de verbouwing van de snelweg A1. Wel lopen we door het weidse gebied langs het Naardermeer. Zo krijgen we een beeld van het 'onder water te zetten' gebied. Voor de oplettende wandelaar zijn enkele bunkers waarneembaar. Na de soeppost gaan we naar de vestingstad Naarden.

Naarden kreeg rond 1300 stadsrechten van Graaf Floris V. In 1572, tijdens de Tachtigjarige Oorlog werd de stad nagenoeg vernield door de Spanjaarden, waarbij zo'n 800 inwoners werden vermoord. Dit is nog te zien in een gevelsteen in Het Spaansche Huis. Naarden werd als vestingstad opnieuw opgebouwd en in de loop der jaren gemoderniseerd met maar liefst 6 bastions en ravelijnen.

Weesp 4

Een prent van Naarden.

Uiteraard bekijken we deze vestingstad, waarbij we langs de St. Vituskerk lopen. We verlaten de stad om nog net voor de rust langs het 'Werk aan de Karnemelksloot' te lopen. Deze beveiligde de inlaatsluis, die goed zichtbaar is. Daarna vinden we de rust bij BFC (Bussumse Football Club).

Na de rust gaan we naar de Hilversumse Meent en lopen we door twee nieuwe natuurreservaten, waarbij we het 'Werk aan de Koedijk' aandoen. Dit is een van de vijf werken, die rond Bussum lagen en het 'Offensief voor Naarden' vormden. Het is allemaal nog maar net gerestaureerd.

Vervolgens gaan we door 's Graveland naar Ankeveen, waarbij we onder de nieuwe natuurpassage wandelen. Langs de 's Gravelandse Vaart zien we het Fort Uitermeer.

Weesp 6

Het torenfort Fort Uitermeer.

Fort Uitermeer, een torenfort, ligt tussen de vesting Weesp en fort Hinderdam in de Vecht. Met diverse bunkers en kazematten is de verdedigingslinie uitgebreid. Langs enkele bastions gaan we terug naar Weesp. Daarbij krijgen we een goed beeld van de houten huizen, die werden gebouwd in de zogenaamde Kringenwet. In geval van een belegering konden deze huizen snel worden afgebroken, zodat ze niet in het schootsveld van de eigen kanonnen stonden. Na het afbreken konden de huizen ook geen dekking aan een vijand geven.

We hopen dat deze wandeltocht door een deel van het Gooi voor u een nieuwe inspiratie is geworden, waarbij deze machtige forten voor u geen mysterie meer zijn.

Vorige tocht

Volgende tocht

Pagina is bijgewerkt op 30-08-2015 om 20:50 uur