koptekst
pijlvorig Vorige tocht De parcours­bouwer is
Piet Berg
Volgende tocht pijlvolgend
Scheidingslijn
Afstand: Circa 40 km.
Starttijd: 9:00 uur.
Sluiting: 17:30 uur.
Startlocatie: HCR Boerhaave, Herenstraat 57, 2215 KE Voorhout.
GPX: Hier is het GPX bestand met de start en rustplaatsen. Klik hier
Bereikbaar per trein: Station Voorhout. De startlocatie ligt op ongeveer 150 meter en is met krijtpijlen aangegeven.
Bereikbaar per auto: Gratis parkeren bij P+R van station Voorhout met adres: De Gaasbak, 2215 Voorhout.
Scheidingslijn
Scheidingslijn

Eeuwenlang was Voorhout met haar bebouwing een speldenknop op de landkaart. In 1988 vierde Voorhout op grootse wijze haar 1000 jarig bestaan. Historici zijn echter niet eensluidend over het jaartal 988. De een spreekt over het Voorhout van voor 989, anderen over 1064 of zelfs 1083. Feit is dat het dorp, ook wel Foranholte genaamd, beschikte over een groot en weids bebost gebied. Het strekte zich al vroeg uit van Lisse tot Rijnbrug/Oegstgeest en van Katwijk, Noordwijk tot Sassenheim. Qua oppervlakte kon het wedijveren met Leiden. De bewoning was eeuwenlang schaars. Rond de vijftiende eeuw telde men veertig haardsteden en 160 communicanten. 29 gezinnen betaalden belasting. De anderen waren arm of edel "die niet en geven". Van een dorpscentrum was beslist geen sprake. Deze ontwikkelde zich pas in eind 1800. In 1880 telde het dorp ongeveer 1100 inwoners. Pas veel later, vanaf 1980, groeide het dorp sterk uit. Sedertdien zijn er bijna 4500 huizen gebouwd; het aantal inwoners groeide tot bijna 15.000. Vanaf 2006 maakt Voorhout deel uit van de gemeente Teylingen, samen met de dorpen Sassenheim en Warmond.

Het wapen van Voorhout werd op 7 oktober 1819 bij besluit van de Hoge Raad van Adel aan de Zuid-Hollandse gemeente Voorhout bevestigd. Deze gemeente was in 1812 toegevoegd aan Sassenheim, waarvan het op 1 april 1817 weer werd afgesplitst. Op 1 januari 2006 is de gemeente samen met Sassenheim en Warmond opgegaan in de gemeente Teylingen, waardoor het wapen niet langer officieel gebruikt wordt. In het wapen van Teylingen zijn geen elementen uit het wapen van Voorhout opgenomen.

De blazoenering:
"Van zilver, beladen met een blaauwen dwarsbalk en over het geheel met een rood St. Andrieskruis."
De heraldische kleuren in het wapen zijn zilver (wit), azuur (blauw) en keel (rood).

Scheidingslijn
Voorhout-1

Al snel verlaten we Voorhout.

Vandaag starten we voor de tweede keer vanuit Voorhout.

Tijdens de laatste ijstijd, zo'n 20.000 jaar geleden, lag de Noordzee grotendeels droog.  Het water uit de Noordzee werd vastgehouden in enorme ijskappen, waarvan er een het noordwesten van Europa bedekte. Na het ijstijdmaximum, 18.000 jaar geleden, begon het ijs te smelten en liep de Noordzee vol water. De zeespiegel steeg zo'n 120 meter, ongeveer een meter per eeuw. Tijdens deze periode werden er ten westen van onze huidige kustlijn al strandwallen gevormd, maar die werden weer afgebroken door het verder stijgende water. Zo'n 5000 jaar geleden, toen de zeespiegel nog maar vijftien centimeter per eeuw steeg, bereikte de zee zijn meest oostelijke punt en ontstond het eerste strandwalsysteem. De vloedstroom is sterker dan de ebstroom. Het verschil tussen de waterstromen wordt de reststroom genoemd. De reststroom bepaalt de richting van het zandtransport, de golfbeweging zorgt ervoor dat het zand ook daadwerkelijk op de kust terechtkomt. Langs de kust breken de golven. Hierdoor wordt voor de kust zand van de bodem losgewoeld en met de golven mee naar het strand gevoerd. Hierdoor ontstonden strandwallen. Langs de gehele Noordzeekust ontstond zo een natuurlijke barrière die het lager gelegen achterland beschermde tegen de zee. Door eb- en vloedwerking van de zee ontstond, via water dat door de zeegaten het land instroomde, een uitgestrekt getijdebekken, een waddenzee achter de strandwallen. Er waren drie waddengebieden: een voorloper van de huidige waddenzee, een waddengebied dat een groot deel van Holland en het huidige IJsselmeer besloeg en een waddengebied in Zeeland. Doordat de zeespiegel minder snel steeg werd de sedimentaanvoer voldoende om de waddengebieden van Holland en Zeeland te vullen. De zee kreeg steeds minder vaak toegang tot de gebieden achter en tussen de strandwallen, die onder NAP liggen. Hierdoor verzoetten deze gebieden trad er veenvorming op. De sedimentaanvoer voor het noordelijk waddengebied was kleiner, waardoor dit waddengebied behouden bleef.

Voorhout-2

Brede duinen bij Noordwijk, waar het parcours doorheen gaat.

Hoewel de zeespiegel in de periode vanaf zo'n 5000 jaar geleden nog steeds iets bleef stijgen, bewoog de kust zich langzaam westwaarts: de sedimentatieaanvoer overtrof de stijging van de zeespiegel ruimschoots. Rivieren bouwden hun delta's uit in zee, waardoor Nederland dankzij het ontstaan van nieuwe strandwallen naar het westen toe uitbreidde. Nieuwere strandwallen waren steeds iets hoger dan de voorgaande, omdat de zeespiegel bleef stijgen. De jongste strandwallen liggen op ongeveer 4-5 meter boven NAP. Het ontstaan van de strandwallen ging door tot het begin van onze jaartelling. De aanvoer van zand vanuit de Noordzee werd toen steeds minder. Het gebied achter de oude strandwal veranderde eerst in een lagune waar nog wat klei werd afgezet. Nadat het gebied geheel was afgesloten, ontstond een uitgestrekt moeras waarin veen werd gevormd. Voor de monding van de Rijn vormde zich een delta. Deze delta reikte tot kilometers buiten de huidige kustlijn. In de twaalfde eeuw werd het kustgebied geteisterd door stormen. De kustlijn werd sterk aangetast, rechtgetrokken en landinwaarts verplaatst. De wind wierp het vrijkomende zand op de kust, waardoor zich in de twaalfde en zeventiende eeuw duinen vormden met vrij veel reliëf. Een groot bos, dat "Hout" werd genoemd en waar de dorpen Voorhout en Noordwijkerhout hun namen aan te danken hebben, strekte zich uit van Alkmaar tot Sassenheim.

We verlaten Voorhout aan de zuidkant en lopen over de Elsgeesterlaan, een van de oudste wegen in dit gebied, naar de Elsgeesterpolder. Deze polder is een open graslandpolder in het overgangsgebied van strandvlakte naar het vroegere mondingsgebied van de Rijn. We steken onder Rijnsburg en Katwijk door naar het landgoedachtige gebied van 's Heeren Loo. Daar vinden we de soeppost. Bij het Coepelduin is de kennismaking met de duinen aan de zuidkant van Noordwijk. Daarna zoeken we even het strand op en passeren het Noordwijkse Huis ter Duin aan de zeezijde. Op de boulevard lopen we langs een standbeeld van koningin Wilhelmina. Dit standbeeld staat op de plaats waar zij, op 7 april 1940 de in Noordwijk gelegerde troepen inspecteerde. Kort daarna trekken we echt de duinen in, meestal over goed begaanbare schelpenpaden. We nemen de gelegenheid om regelmatig te genieten van de verschillende uitzichtmogelijkheden voordat we aan de rand van het duin, in De Duinrand, van de inspanningen kunnen bekomen.

Voorhout-4

Opnieuw gaan we door de duinen en over het strand.

Na de rust trekken we opnieuw de duinen in. Dit keer komen we door een voor een deel bebost duingebied. We verlaten de kust niet, voordat we nog een keer een stukje strand hebben verkend. We doorkruisen een gebied, behorende bij de gemeente Noordwijkerhout, dat we kennen als de geestgronden, afgezande oude duinen, die geschikt bleken voor de bloembollencultuur.

De route loopt vervolgens een flink stuk door het landgoed Nieuw Leeuwenhorst. Het is een waardevol bosgebied op een oude strandwal. Het bos bestaat enerzijds uit oud, parkachtig aangelegd loofbos, anderzijds uit eikenhakhoutpercelen met aanplant van naaldhout. Na het prachtig gerestaureerde Dijk en Burg (nu Dijckenburg) bereiken we de koffiepost.

Vanaf de koffiepost is het niet ver meer. In dit deel zijn nog twee stukken onverhard.

Erwtensoep met roggebroord en spek

Er is vandaag weer erwtensoep
met roggebrood en spek voor € 0,50 cent

Eerst lopen we het Sparrenlaantje, dat behoort bij het landgoed Nieuw Leeuwenhorst. Later gaan we over een boerenlandpad, dat recent is opengesteld bij de totstandkoming van het wandelnetwerk Bollenstreek. Aan het einde van het boerenlandpad is de fruitpost ondergebracht. Daarna volgen we de 360 jaar oude Leidsevaart, dat ooit een belangrijke route voor de trekvaart tussen Haarlem en Leiden was.

Scheidingslijn
pijlvorig Vorige tocht pijlomhoog
Boven­zijde pagina
Verslagen en foto's
pijlomlaag
Volgende tocht pijlvolgend

 

Deze pagina is bijgewerkt op 13-04-2017 om 09:15 uur